Creatine kinase ( کراتین فسفوکیناز ، CPK ، CK)
- کاربرد
- اطلاعات بالینی
- هشدار ها
- رفرانس ها
تشخیص و پایش میوپاتی یا سایر تروماها و آسیب عضلانی ناشی از دارو یا سم
کراتین کیناز (CK) آنزیمی است که فسفوریلاسیون برگشت پذیر کراتین (Cr) توسط آدنوزین تری فسفات (ATP) را کاتالیز می کند. از نظر فیزیولوژیکی ، هنگامی که عضله منقبض می شود ، ATP به آدنوزین دی فسفات (ADP) تبدیل می شود و CK با استفاده از کراتین فسفات به عنوان مخزن فسفوریلاسیون ، فسفوریلاسیون ADP به ATP را کاتالیز می کند. آنزیم CK دیمری است که از زیر واحدهای مشتق شده از عضله (M) یا مغز (B) تشکیل شده است. سه ایزوآنزیم شناسایی شده است: عضله مخطط(اسکلتی) (MM) ، بافت قلب (MB) و مغز (BB). CK سرم طبیعی عمدتا ایزوآنزیم CK-MM است. فعالیت CK در عضلات مخطط (ایزوآنزیم MM) ، بافت قلب (ایزوآنزیم MB) و مغز (ایزوآنزیم BB) بیشترین است. غلظت CK سرم بازتابی از توده عضلانی است و باعث می شود مردان غلظت بیشتری نسبت به زنان داشته باشند. CK ممکن است برای ارزیابی میوپاتی و پایش بیماران مبتلا به رابدومیولیز از نظر آسیب حاد کلیه اندازه گیری شود.
ورزش ، ضربه عضلانی (ورزش های تماسی ، حوادث رانندگی ، تزریق عضلانی ، جراحی ، تشنج ، نیش زنبور و سوختگی) و داروهایی مانند استاتین های کاهش دهنده کلسترول می توانند به عضله آسیب برسانند و غلظت کراتین کیناز (CK) سرم را افزایش دهند.
مشخص شده است که غلظت CK در جمعیت نژاد سیاه نسبتاً بیشتر است.
1. Tietz Clinical Guide to Laboratory Tests. Fourth edition. Edited by Wu AHB. St. Louis, Saunders Elsevier, 2006;306-307
2. Huerta-Alardin AL, Varon J, Marik PE: Bench-to-bedside review: Rhabdomyolysis -- an overview for clinicians. Crit Care 2005 Apr;9(2):158-169
3. Morandi L, Angelini C, Prelle A, et al: High plasma creatine kinase: review of the literature and proposal for a diagnostic algorithm. Neurol Sci 2006 Nov:27(5):303-311